Day 19 — Nghệ thuật kể chuyện¶
Mục tiêu: học công thức kể một câu chuyện có sức hút — thứ thầy nói phải mất 5-7 năm mới rút ra được.
1. Công thức kể chuyện¶
Thầy đưa cả lớp đọc vài bài viết viral của chính mình rồi hỏi: điểm chung là gì?
Ba thành phần¶
| Thành phần | Nội dung | |
|---|---|---|
| 1 | Incident | Mở đầu bằng một mốc thời gian / sự kiện cụ thể |
| 2 | Visual | Thêm bối cảnh, con người, chi tiết xung quanh |
| 3 | Conversation | Đưa nhân vật vào bằng hội thoại — phần quan trọng nhất |
1. Luôn mở bằng một mốc cụ thể¶
Mọi bài viral của thầy đều bắt đầu như vậy:
- "Năm trước mình bị rụng tóc..."
- "Ngày xưa ở Singapore, tôi có một chiếc xe đạp..."
- "Năm 2019..."
- "Hôm đấy mẹ thầy lên chơi..."
Không mở bằng khái quát. Mở bằng khi nào, ở đâu.
3. Hội thoại — yếu tố quyết định¶
Bài học đắt giá nhất buổi
"Cái này thầy phải học hình như 5 đến 7 năm mới biết được là kể chuyện phải luôn luôn có hội thoại."
"Thường khi thầy quyết định có viết một bài hay không, là thầy nghĩ ra mình có một cuộc hội thoại nào đấy không. Duy nhất dựa vào cái này. Nếu không có hội thoại thì thường là sẽ không viết."
Hai loại hội thoại:
| Loại | Là gì | Ví dụ |
|---|---|---|
| Dialogue | Nói chuyện với người khác — đồng nghiệp, bạn bè, gia đình, người lạ ngoài đường | "She said, 'Are you sure about this?'" |
| Inner thought | Suy nghĩ trong đầu bạn | "I thought to myself: what should I do now?" |
Có hội thoại thì câu chuyện sống động; không có thì chỉ là bản tường trình.
Bonus: Plot twist¶
Thầy thường đặt plot twist ở cuối — phần khiến người đọc bật cười hoặc bất ngờ.
2. Hoạt động: kể chuyện về một món đồ¶
Mỗi người lấy một món đồ có ý nghĩa với mình rồi kể câu chuyện quanh nó.
Khung mở đầu¶
Today I'm going to show you my ___
Rồi triển khai theo ba thành phần ở mục 1.
Câu chuyện có thể là¶
- Câu chuyện giữa bạn và suy nghĩ của chính mình
- Câu chuyện giữa bạn và người bán — mặc cả thế nào, mua được ra sao
- Một chuyến đi mà bạn mang nó về
Không có đồ đặc biệt thì sao?
"Cứ chọn đại một món. Vấn đề ở đây là luyện tiếng Anh, nên cứ ứng biến."
3. Tương tác sau khi nghe kể¶
Quan trọng không kém phần kể. Nghe xong thì hỏi thêm, đừng để câu chuyện chết.
Hai cách phản hồi¶
- Hỏi đào sâu: How long did it take you? · Why is it meaningful to you?
- Nối bằng câu chuyện của mình:
Well, it reminds me of something...
"Thay vì một người kể xong rồi kết thúc thì nghe nó khá là giống như đang trình báo công an."
4. Từ vựng¶
| English | Tiếng Việt |
|---|---|
| fandom 🔴 | cộng đồng người hâm mộ |
| showcase | trưng bày, giới thiệu (dùng cả danh từ lẫn động từ) |
| a standee | standee, mô hình đứng |
| prototype | bản mẫu thử |
| effort | công sức |
| a bookaholic | người nghiện đọc sách |
| hardcover | bìa cứng |
| major | ngành học |
| rectangle 🔴 | hình chữ nhật |
| square | hình vuông |
| appointment | cuộc hẹn |
| on the drawer | trên ngăn kéo |
🔴 fandom — chữ
d, không phảiphantom. Chỉ nhóm người cùng yêu thích một ca sĩ, diễn viên, anime hay game. 🔴 Đồng hồ mặt chữ nhật là rectangle, không phảisquare.
Cụm chữa lỗi¶
| Sai | Đúng |
|---|---|
| I can't tell the exactly time. | I can't tell the exact time. |
| I really appreciate that ✅ | (dùng đúng rồi — câu hay) |
Cụm hay nhặt được¶
- They put a lot of effort into this.
- They had to redesign and test the prototype multiple times to come up with the final product.
- Whenever I look at this, I remember the hard-working times.
- The event showcases local talent.
5. Câu chuyện mẫu của lớp¶
Chiếc đồng hồ (hay nhất buổi — có đủ cả ba thành phần)¶
Today I want to show you my watch. (mở đầu) It's meaningful to me because it was a gift from my husband when I got my first job. (incident) It's black, rectangle, exactly my type. (visual) When he gave it to me, he told me: "When you wear this watch, you'll always remember me — and it'll remind you to be on time for every appointment." (conversation — chính là phần làm câu chuyện hay) That's why I still keep it until now.
6. Câu luyện tập¶
- Kể về một món đồ có ý nghĩa với bạn — đủ incident + visual + conversation.
- Kể một câu chuyện gần đây có plot twist ở cuối.
- Nghe bạn kể xong, hỏi lại ít nhất hai câu hoặc nối bằng "It reminds me of..."
7. Bài tập về nhà¶
Quay video kể câu chuyện về một món đồ, bắt buộc có:
- Mốc thời gian cụ thể ở câu mở đầu
- Ít nhất một đoạn hội thoại (dialogue hoặc inner thought)
- Chi tiết hình ảnh về món đồ
Tự kiểm: nếu câu chuyện của bạn không có hội thoại nào, nó chưa đủ hay — viết lại.