Day 5 — Ăn uống & Bloom's Taxonomy¶
Mục tiêu: ôn PPF trên chủ đề ẩm thực; hiểu vì sao "xem mà không ghi lại" là vô ích.
1. Bloom's Taxonomy — bạn đang học ở tầng nào?¶
Bổ sung cho Learning Pyramid của Day 3. Pyramid nói cách học, Bloom nói độ sâu của việc học.
| Tầng | Hành động | Ví dụ với một công thức pha nước chanh |
|---|---|---|
| 1 | Remember | Nhớ được công thức |
| 2 | Understand | Hiểu vì sao cho từng thứ |
| 3 | Apply | Pha được đúng công thức |
| 4 | Analyze | Biết vì sao ly này ngon hơn ly kia |
| 5 | Evaluate | Đánh giá công thức nào tốt hơn |
| 6 | Create | Tự chế ra công thức mới |
Chẩn đoán
Xem TV show mà không ghi lại → bạn đang kẹt ở tầng 1–2. Xem xong rồi trôi. Ghi lại + tự đặt câu + dùng trong hội thoại → tầng 3 trở lên. Dạy lại cho người khác → tầng cao nhất.
Kết hợp hai mô hình: Learning Pyramid bảo bạn phải nói ra, Bloom bảo bạn phải tạo ra cái mới. Cùng một kết luận — thụ động thì không học được.
2. Ôn PPF — chủ đề nấu ăn¶
Nhắc lại khuôn PPF của Day 4. Buổi này áp dụng cho chủ đề ăn uống.
Ví dụ mẫu — Do you enjoy cooking?¶
Yes, I do. When I was younger I didn't cook very often because my mother usually prepared our meals. These days I cook dinner three or four times a week because it helps me save money and eat healthier. In the future I'd like to learn how to cook dishes from other countries — I hope I'll be able to prepare a complete Japanese meal one day. How about you?
Ba câu thảo luận nhóm¶
- A dish you disliked in the past but enjoy now
- A dish you often eat these days
- A dish you'd like to try in the future
→ Ba câu này chính là ba tầng P-P-F.
Nhắc lại A₃
Thầy phải nhắc đi nhắc lại mỗi buổi: rất ít người hỏi ngược lại. Trả lời xong là im. Luôn kết bằng What about you?
3. Từ vựng — ăn uống¶
| English | Tiếng Việt |
|---|---|
| fancy restaurant | nhà hàng sang |
| hang out to eat 🔴 | đi ăn chơi |
| local food spot | quán ăn địa phương |
| street food | đồ ăn đường phố |
| engagement ceremony 🔴 | lễ đính hôn / đám hỏi |
| carbohydrate | tinh bột |
| ingredients | nguyên liệu |
| recipe | công thức nấu ăn |
| pork floss / chicken floss | chà bông heo / chà bông gà |
| veggie sushi | sushi chay |
| red bell pepper 🔴 | ớt chuông đỏ |
| chili | ớt cay |
| be on a diet 🔴 | đang ăn kiêng |
| skip dinner | bỏ bữa tối |
| lose weight | giảm cân |
| harmful to my stomach | hại dạ dày |
| food from a reliable source | thực phẩm nguồn gốc rõ ràng |
| hygienic | hợp vệ sinh |
🔴 Sửa lỗi trên lớp: - "pre-wedding ceremony" → engagement ceremony (đám hỏi). - "hang out to eating" → hang out to eat (sau
tolà động từ nguyên thể). - "I'm diet" → I'm on a diet. -pepperthường hiểu là hạt tiêu; ớt chuông phải nói rõ bell pepper.
Expression đáng nhặt¶
| English | Nghĩa |
|---|---|
| once in a lifetime | cả đời có một lần |
| That's my motto. | Đó là phương châm sống của tôi. |
| Don't judge a book by its cover. | Đừng trông mặt mà bắt hình dong. |
| It's around the corner. | Sắp tới rồi. |
| I have ups and downs. | Tôi cũng có lúc lên lúc xuống. |
| If my memory serves me right | Nếu tôi nhớ không nhầm |
4. Từ vựng — từ clip (người giao nước)¶
Tình huống: hai cô cố tình đổ hết nước trong nhà để gọi anh giao nước đẹp trai tới.
| English | Tiếng Việt |
|---|---|
| Act natural. | Diễn tự nhiên lên. |
| Oh, shoot! | Ui trời! (bản lịch sự của Oh, shit) |
| We're out of water. | Nhà hết nước rồi. |
| Would you be a dear and... | Bạn có thể vui lòng... (cách nói duyên dáng thay cho please) |
| Sure thing. | Chắc chắn rồi. |
| Terrific! | Xuất sắc! |
Phân biệt sure thing và obviously¶
| Cụm | Dùng khi | Ví dụ |
|---|---|---|
| Sure thing · Absolutely · Definitely | Người khác nhờ bạn làm gì | "Can you grab me a coffee?" → "Sure thing." |
| Obviously | Nói về chính bạn, hơi tự tin/đùa | "You look great today." → "Obviously." |
out of + danh từ = hết¶
- We're out of water.
- I'm out of money.
- I'm out of options. (gặp lại ở Day 10)
5. Trò chơi: Scramble¶
Thầy đưa một từ bị đảo chữ — giữ nguyên chữ đầu và chữ cuối, các chữ ở giữa bị trộn. Đội nào đoán ra trước thì ghi điểm.
Ví dụ các từ đã chơi: special, die, restaurant, occasion, emotion, change, bestie, motorbike.
Vòng 2: cả một đoạn văn bị scramble, ai gõ lại đúng và gửi vào chat trước thì thắng. Gửi rồi không được sửa — phải kiểm kỹ trước khi gửi.
Trò này luyện đọc nhanh và nhận diện mặt chữ, hữu ích cho kỹ năng đọc lướt.
6. Phát âm — 5 cách đọc âm /t/¶
Thầy mở rộng từ Flap T của Day 4:
| Trường hợp | Quy tắc | Ví dụ |
|---|---|---|
| /t/ giữa hai nguyên âm | → âm /d/ | water, better, city |
| /t/ sau âm /r/ | → âm /d/ | thirty, party, important |
| /t/ cuối từ | Giữ nguyên, không bật mạnh | hit, that |
| /t/ trước /n/ | Thành âm mũi | button, written |
| /t/ đầu từ / trước trọng âm | Bật rõ | table, attack |
Lỗi cá nhân thầy sửa¶
| Từ | Sai | Đúng |
|---|---|---|
| question | /kwet/ | /ˈkwes.tʃən/ — có âm /s/ |
| memories | nhấn sai | /ˈmem.ər.iz/ |
| person | "Persian" | /ˈpɜːr.sən/ |
| convenient | "convinient" | /kənˈviː.ni.ənt/ |
| culture | "cul-ture" | /ˈkʌl.tʃər/ |
| place | "pờ-lết" | /pleɪs/ — giọng Bắc hay thiếu âm cuối |
| dishes | /s/ phẳng | /ˈdɪʃ.ɪz/ — cong môi cho âm /ʃ/ |
| important | "im-por-TANT" | /ɪmˈpɔːr.dənt/ — flap T |
Âm cuối
Lỗi lớn nhất của cả lớp: nuốt âm cuối. experience, delicious, famous, changed, was — tất cả đều cần bật âm cuối.
7. Lỗi ngữ pháp thầy sửa¶
| Sai | Đúng |
|---|---|
| with my own way | in my own way |
| makes me to feel | makes me feel |
| When I younger | When I was younger |
| I didn't shopping | I didn't shop / I didn't like shopping |
| I enjoy for shopping | I enjoy shopping |
| compare price | compare prices |
| 3 times a years | 3 times a year |
| a trip to international | an international trip |
| exploring... and try... | exploring... and trying... (song song phải cùng dạng) |
| with 3 other friend | with three other friends |
8. Câu luyện tập¶
Dùng PPF + AAA:
- Do you enjoy cooking?
- What's the fanciest restaurant you've ever tried?
- Do you like spicy food?
- Do you prefer eating at home or eating out?
- What's a dish you disliked before but enjoy now?
9. Bài tập về nhà¶
- Xem clip + ghi cấu trúc đục lỗ (nhớ Bloom — phải ghi, không ghi là vô ích).
- Quay video dưới 2 phút trả lời 1 câu ở mục 8 bằng PPF, gửi link vào nhóm Zalo.
Lời thầy: "Tiếng Anh nó phát triển từ những cái nhỏ nhỏ vậy á, chứ không có phương pháp nào mà đùng một cái mọi người giỏi lên luôn đâu. Nó xây dựng từ những thói quen nhỏ này thôi."